frankrijk.nl

Franse boter in 15 leuke weetjes

Bij een paasontbijt zetten wij het liefste Franse beurre op tafel, want jee, wat bestaat er goddelijke AOP-boter. Uit Normandië. De Charente. Bourgogne. Maar al die termen? Beurre demi-sel. Beurre de baratte? Een paar interessante feitjes zodat je volgende vakantie precies weet wat je hebben wilt!

1. De mythische tv-kok Julia Child begreep de Franse keuken als geen ander. “With enough butter, anything is good!” De Fransen eten 8 kilo boter per persoon per jaar en zijn daarmee de grootste boterliefhebbers ter wereld.

2. Franse boter bestaat in 3 hoofdsmaken: beurre salé (gezouten boter met meer dan 3 % zout), beurre demi-sel (halfgezouten boter met 0,5 % tot 3 % zout) en beurre doux (gewone boter met zo min mogelijk zout).

3. In de supermarkt kun je ook de variant beurre tendre tegenkomen, dat is makkelijk smeerbare boter (ook wel beurre tartinable genoemd).

Franse boter op stokbrood

4. Er bestaan 3 Franse herkomstbenamingen (AOC’s/AOP’s) voor boter:

– AOP Beurre Charentes-Poitou (uit de Charentes, Poitou en Vendée)
– AOP Beurre d’Isigny (uit Normandië)
– AOP Beurre & Crème de Bresse (uit Bourgogne).

5. Ook Bretagne is een echte ‘boterstreek’: in de streekkeuken wordt er royaal mee omgegaan, zoals bij de kouign amann, een boterkoek waar bijna een heel pakje ingaat. Overigens gebruikt 89% van de Breton alleen gezouten boter, zowel voor zoete als hartige gerechten.

6. Een pakje boter heet in het Frans une plaquette de beurre of une plaque de beurre.

7. Er bestaat ook Franse boter van ‘lait cru’ (rauwe melk), je ziet ze veel in dure restaurants. Rauwmelkse boter heeft een veel sterkere smaak dan boter van gepasteuriseerde melk. Of zoals mijn kaasboer zegt: daarin proef je nog de boerderij! Deze boter is alleen een stuk minder lang houdbaar.

Variante van Franse boter

8. In Franse cafés en bistro’s kun je ’s ochtends une tartine beurrée bestellen: dat is een smal gesneden stuk stokbrood met alleen boter erop om in de koffie te dopen. (lees ook: Franse stokbrood-etiquette)

9. De 3 beroemdste Franse botersoorten?

Echiré (AOP Charentes-Poitou), friszure topboter die al sinds 1894 gemaakt wordt door een zuivelcoöperatie bij Niort.

Isigny-Sainte-Mère (AOP Isigny) van een bekende coöperatie in Normandië, in de Calvados, sinds 1932.

Bordier, een bekende botermaker uit Bretagne. Hij vormt zijn rauwmelkse boter nog met de hand (‘moulé à la main‘, zie dit mooie filmpje) en voegt er kruiden, pepers en algen aan toe. Bordier-boter is de afgelopen 10 jaar zo bekend  geworden dat deze bij kaaswinkels in heel Frankrijk en zelfs in Nederland te vinden is.

Franse boter beurre Bordier

10. Op sommige Franse boter staat beurre de baratte ofwel karneboter. Dat wil zeggen dat deze gemaakt is van gefermenteerde melk en van room die langer gerijpt heeft. Deze soort boter is daardoor iets zuurder dan gewone roomboter.

11. Zomerboter (beurre d’été) en winterboter (beurre d’hiver) hebben verschillende kleuren en smaken. Zomerboter wordt gemaakt van de melk van koeien die buiten gegraasd hebben en is daardoor geler, zachter en aromatischer. Terwijl winterboter, gemaakt van melk van koeien die op stal alleen hooi hebben gegeten, harder van textuur, grijzer van kleur en minder rijk van smaak is.

12. Franse topchefs hebben de gewoonte om boter eerst te klaren (clarifier), zodat deze bij heet bakken niet meer zwart wordt. Ook is geklaarde boter het basisingrediënt van twee bekende sauzen uit de Franse keuken: sauce béarnaise (botersaus met dragon en kervel) en sauce hollandaise (boter-citroensaus).

13. Veel gezouten boter bevat luxe zeezout, zoals sel de Guerande of zelfs fleur de sel (lees hier wat er bijzonder is aan fleur de sel!).

14. Een bekende Franse uitdrukking is ‘mettre du beurre dans les épinards’ (boter in de spinazie doen). Dit betekent dat iemand extra geld binnenhaalt en zijn leefstijl daarmee verbetert.

15. Weet je hoe je het verschil kunt zien tussen croissants van boter en van margarine? Bij Franse bakkers is een croissant au beurre recht, die van margarine heeft de vorm van een halve maan.

Croissant au beurre

LEES OOK:
10 manieren om koffie te bestellen in Frankrijk
Ken jij deze 10 soorten Franse viennoiserie?
Franse stokbrood-etiquette
Recept voor Bretonse zandkoekjes

Tekst & beeld: Nicky Bouwmeester

Eén reactie op “Franse boter in 15 leuke weetjes”

  1. heel leuk en interessante weetjes

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *