frankrijk.nl

Franse boter in 15 vette weetjes

Bij een mooi paasontbijt komt bij voorkeur een ‘beurre français’ op tafel, want jee, wat zijn de Fransen goed in boter maken. Er bestaan zelfs boters met een AOC-label. Maar al die termen – beurre demi-sel, beurre de baratte – wat betekenen die eigenlijk?

1. De mythische tv-kok Julia Child begreep de Franse keuken als geen ander. “With enough butter, anything is good!”

2. De Fransen eten 8 kilo boter per persoon per jaar en zijn daarmee de grootste boterliefhebbers ter wereld.

3. Franse boter bestaat in 3 hoofdsmaken: beurre salé (gezouten boter met meer dan 3 % zout), beurre demi-sel (halfgezouten boter met 0,5 % tot 3 % zout) en beurre doux (gewone boter met zo min mogelijk zout).

Franse boter op stokbrood

4. In de supermarkt kun je ook de variant beurre tendre tegenkomen, dat is makkelijk smeerbare boter (ook wel beurre tartinable genoemd).

5. Er bestaan 3 Franse AOC’s voor boter: AOP Beurre Charentes-Poitou (uit de Charentes, Poitou en Vendée), AOP Beurre d’Isigny (uit Normandië) en AOP Beurre & Crème de Bresse (uit Bourgogne).

6. Een pakje boter heet in het Frans une plaquette de beurre of une plaque de beurre.

Variante van Franse boter

7. Er bestaan ook Franse boters van ‘lait cru’ (rauwe melk). Die hebben een meer uitgesproken smaak dan boter van gepasteuriseerde melk. Of zoals mijn kaasboer zegt: daarin proef je nog de boerderij! Wel is deze boter een stuk minder lang houdbaar.

8. In oude Franse cafés kun je ’s ochtends une tartine beurrée bestellen: dat is een smal gesneden stuk stokbrood met alleen boter erop, dat je in de koffie kunt dopen.

9. De beroemdste Franse botermerken?

Echiré (AOP Charentes-Poitou), friszure topboter die al sinds 1894 gemaakt wordt door een zuivelcoöperatie bij Niort.

Isigny-Sainte-Mère (AOP Isigny) van een bekende coöperatie in Normandië, in de Calvados, sinds 1932.

Bordier, een bekende botermaker uit Bretagne. Hij vormt zijn rauwmelkse boter nog met de hand (‘moulé à la main‘, zie dit mooie filmpje) en voegt er kruiden, pepers en algen aan toe. Bordier-boter is de afgelopen 10 jaar zo bekend  geworden dat deze bij kaaswinkels in heel Frankrijk en zelfs in Nederland te vinden is.

Franse boter beurre Bordier

10. Op sommige Franse boter staat beurre de baratte ofwel karneboter. Dat wil zeggen dat deze gemaakt is van gefermenteerde melk en van room die langer gerijpt heeft. Deze soort boter is daardoor iets zuurder dan onze Nederlandse roomboter.

11. Zomerboter (beurre d’été) en winterboter (beurre d’hiver) hebben verschillende kleuren en smaken. Zomerboter wordt gemaakt van de melk van koeien die buiten gegraasd hebben en is daardoor geler, zachter en aromatischer. Terwijl winterboter, gemaakt van melk van koeien die op stal alleen hooi hebben gegeten, harder van textuur, grijzer van kleur en minder rijk van smaak is.

12. Bretagne is een echte ‘boterstreek’: in de streekkeuken wordt er royaal mee omgegaan, zoals bij de kouign amann, een boterkoek waar bijna een heel pakje ingaat. Overigens gebruikt 89% van de Breton alleen gezouten boter, zowel voor zoete als hartige gerechten.

13. Veel gezouten boters bevatten luxe zeezout, zoals sel de Guerande of zelfs fleur de sel (lees hier wat er bijzonder is aan fleur de sel!).

Franse boter: gezouten beurre cru

14. Een bekende Franse uitdrukking is ‘mettre du beurre dans les épinards’ (boter in de spinazie doen). Dit betekent dat iemand extra geld binnenhaalt en zijn leefstijl daarmee verbetert.

15. Weet je hoe je het verschil tussen croissants van boter en van margarine kunt zien? Bij Franse bakkers is een croissant au beurre recht, die van margarine heeft de vorm van een halve maan.

Tekst & beeld: Nicky Bouwmeester

LEES OOK:
10 manieren om koffie te bestellen in Frankrijk
Ken jij deze 10 soorten Franse viennoiserie?
Franse stokbrood-etiquette

Eén reactie op “Franse boter in 15 vette weetjes”

  1. heel leuk en interessante weetjes

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *